Društvo Ekologija

Položaj ekoloških aktivista u Latinoamerici: Gvatemala

Prostor na kojem su živjeli domorodaćki narodi u Latinskoj Americi vremenom se smanjivao. Taj trend se nastavlja i danas.

Vlade Latinoameričkih država pokreću velike projekte koji ugrožavaju prostor na kojem žive domorodački narodi.

Širom svijeta povećana je potražnja za prirodnim resursima, kojih, između ostalog, ima na prostoru koji zovemo Latinska Amerika. Vlade ovih država nastoje da podsticajima privuku investicije koje su usmjere ka eksploataciji ovih resursa. Pravdaju svoje aktivnosti ekonomskim benefitima, a nezaposlenima obećavaju poslove.

Problem leži u tome što se ova bogatstva nalaze na prostoru gdje žive domorodački narodi, koji ne daju odobrenje za velike projekte i uništavanje njihove zemlje. Njihove aktivnosti, kojima brane i poseban način života, nerijetko ih koštaju glave.

Položaj ekoloških aktivista - Latinoamerika

Gvatemala je u periodu od 2000. do 2010. zabilježila 118 ubistava ekoloških aktivista i preko 2000 napada.

Gvatemala ima relativno dobar geografski položaj, koji je joj omogućava sprovođenje velikih projekata. Autoputevi, luke, željeznice – sve se gradi u velikom zahamu, naročito nakon investicija iz Kine.

world-data-locator-map-guatemala
izvor: Britannica

Hidroelektrana Xalala, na sjeveru Gvatemale, bila je predviđena za gradju tokom 2014. Zamišljena je kao druga najveća brana u Gvatemali. Njena izgradnja direktno bi uticala na narod koji živi u tim krajevima. Oko 15,000 ljudi postalo bi interno rasljeno jer bi morali da napuste svoje domove, a biodverzitet bi bio trajno narušen. Nakon snažnog otpora građana, projekat je obustavljen.

Ipak, sektor koji je zabilježio najviše stradalih ekoloških aktivista jeste sektor rudarstva. S obzirom na to da je u pitanju veliki biznis, kompanije koje su dobile koncesije na rudnike, ne žele tek tako da se odreknu velikih prihoda.

Vlada ove zemlje ne može da se pohvali dobrim rezulatima u oblasti napretka položaja ekoloških aktivista i aktivista za ljudska prava. Nakon što je uvela vanredno stanje 2014. godine, vlada se obračunala sa ekološkim aktivistima tako što je sprovela masovna hapšenja. U decembru 2014. godine, privatno obezbjeđenje Cemetos Progreso kompanije upucalo je i ubilo 8 aktivista Pajoques zajednice. Nakon ovoga, Vlada je ponovo uvela vanredno stanje i uhapsila preko 30 ekoloških aktivista. Arbitrarna hapšenja nisu rijetka pojava.

Pojedini smatraju da se nakon dugog i iscrpnog građanskog rata, koji se završio prije 24 godine, stvorio vakuum koji su iskoristile organizovane kriminalne grupe da utvrde svoje aktivnosti na terenu, ali i strane kompanije koje su prepoznale slabost države i to okrenule u svoju korist.

Položaj UN

Napori da se zaštite ekološki aktivisti dodatno je ojačano od strane Savjeta za Ljudska Prava, koje je u svojoj rezoluciji iz februara 2016, izrazilo „ozbiljnu zabrinutost“ za položaj ekoloških aktivista, pozvavši Vlade tih zemamlja da preuzmu veće napore za sigurnu i održivu zajednicu. Konvencija 169 Međunarodne Organizacije Rada jedina je koja se specifično bavi domorodačkim narodima i plemenima. Član 15 i član 6, eksplicitno nalažu vladama da sprovedu konsultacije i započnu projekte tek nakon dobijenog odobrenja od naroda koji živi na spornom prostoru. Ovi članovi odnose se na sve prostore, poput rudnika ili šuma, bez obzira jesu li u vlasnišvu države.

Preporuke

U preporukama koje je objavio Global Witness stoji da je neophodno preuzimanje odgovornosti, funkcionisanje tužilaštva i drugih grana vlasti, garancije za bezbjednost ugroženih lica. Traži se i odgovornost stranih kompanije i isplata obeštećenja porodicima stradalih.

Andrija Tomić

Ostavite odgovor

Popunite detalje ispod ili pritisnite na ikonicu da biste se prijavili:

WordPress.com logo

Komentarišet koristeći svoj WordPress.com nalog. Odjavite se /  Promeni )

Google photo

Komentarišet koristeći svoj Google nalog. Odjavite se /  Promeni )

Slika na Tviteru

Komentarišet koristeći svoj Twitter nalog. Odjavite se /  Promeni )

Fejsbukova fotografija

Komentarišet koristeći svoj Facebook nalog. Odjavite se /  Promeni )

Povezivanje sa %s

%d bloggers like this: