Prije 73 godine: Savezničko bombardovanje Podgorice

Piše: Nebojša Vučinić


U maju 1944. godine, „saveznički“ avioni su Podgoricu bukvalno sravnili sa zemljom.

Podgorica je tada bila samo običan grad, sa oko 13.000 stanovnika, bez ikakvog strateškog značaja, jer je stara prestonica, Cetinje, bilo centar Zetske banovine za vreme Kraljevine Jugoslavije, i centar okupacionih vlasti. Međutim, 5. maja 1944. godine, baš na Podgoricu bačeno je više od 400 tona bombi.

6-1

Ne zna se tačan broj žrtava: procene se kreću od 320 do 800 poginulih, a više od 200 ljudi je teže ranjeno. Počev od 23. septembra 1943. godine, kada su „saveznici“ prvi put bombardovali Podgoricu, računa se da je u njenim ruševinama poginulo više od 2.000 građana. U ovom bombardovanju, najžešćem od svih dotadašnjih „savezničkih“, poginulo je između ČETIRI (po nemačkim izvorima) i 17 (po savezničkim) nemačkih vojnika.

4-3

U danima koji su prethodili petomajskom bombardovanju, „saveznički“ avioni su bacali letke, na kojima su obaveštavali stanovnike Podgorice da se svi okupe u centru grada, kao bi izbegli stradanje. I „Radio London“ je slao iste signale. ,,Saveznici“ su 5. maja u 13.10 sati, započeli žestoko bombardovanje. Gađali su upravo – centar grada.

U bombardovanju je učestvovalo 116 USAF bombardera B-24. Ono što nisu uspeli tog 5. maja, uradili su 6. i 7. novembra iste godine, pa je tako Podgorica potpuno uništena.

3-4

Svedoci su govorili da su posle bombardovanja, avioni mitraljirali, čisto da dokrajče ono što bombarderi nisu.

Porušeno je 80 odsto stambenog fonda, a uništena je kompletna gradska infrastruktura. I šta nije uništeno, teško je oštećeno.

Pitanje „zašto je Podgorica bombardovana“ nikad nije dobilo odgovor. Ne zna se tačno ni ko je inspirisao bombardovanje: pominje se da je to Tito tražio lično, ali nema materijalnih dokaza. Niko nije ni potvrdio tvrdnju da su Podgorica, kao i neki drugi gradovi u nekadašnjoj Kraljevini Jugoslaviji, bombardovani kao alternativni ciljevi, jer „saveznički“ avioni nisu imali dovoljno goriva da dosegnu rumunska naftna polja, gađaju ih i bezbedno se vrate. Nikad niko nije odgovarao za ovaj zločin.

Podgorica je, inače, u Drugom svetskom ratu bombardovana ukupno 82 puta. Počev od 6. aprila 1941, kada ju je gađala „Luftvafe“.

Ukupan broj žrtava svih bombardovanja Podgorice u Drugom svetskom ratu veći je od 4.100.

1-1-1

U Podgorici, u krugu bivše zgrade SDK, postoji spomenik, posvećen „nevinim žrtvama bombardovanja Podgorice u Drugom svetskom ratu“. Iznad postamenta sa ovim natpisom, ispisanim u gvozdenom reljefu, na specijalnim, jakim železnim nosačima visi – bomba od više stotina kilograma.

Vucinic.me

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s